Pierwsze cztery predkosci obrotowe WR uzyskujemy przy odsunietym walku I (kola Za

Pierwsze cztery prędkości obrotowe WR uzyskujemy przy odsuniętym wałku I (koła Za, Zb, Ze, Zd nie są zazębione) i ryglu R przesuniętym w lewo, wykorzystując czterostopniowe ,koło pasowe, tzn. przekładając kolejno pas na cztery stopnie koła. Następne cztery prędkości obrotowe WR otrzymamy włączając odboczkę, tzn. przesuwając rygiel R w prawo i zbliżając wałek I do zazębienia się kół Za, Zb, Ze, Zd, które przenoszą napęd na W R. W nowoczesnych tokarkach istnieje znacznie więcej stopni prędkości obrotowej wrzeciona. Zapewniają to przesuwne koła zębate, które przełącza się za pomocą urządzeń elektrycznych lub hydraulicznych. Schemat wrzeciennika o sześciu prędkościach obrotowych uzyskiwanych za pomocą przekładni zębatej z przesuwnymi kołami zębatymi. Wałek I, napędzany silnikiem elektryczn. ym przez przekładnię pasową, obraca się z prędkością n obrmin, Osadzone na wałku I koła zębate Zh Z3, Z5 można przesuwać za pomocą dźwigni P. Koła Zl, Z3, Zs tworzą tzw. trójkę przesuwną. W zależności od położenia dźwigni P (położenie prawe, środkowe lub lewe) uzyskujemy zazębienie tych kół odpowiednio z kołami Z2, Z4, Za osadzonymi na tulei T. Tuleja T może obracać się przy nieruchomym wrzecionie WR, ale nie może się przesuwać. N a wrzecionie osadzone jest również luźno koło ze. [przypisy: , , ]